Ở Việt Nam, gần như ngày nào chúng ta cũng đọc tin về trộm xe máy, cướp giật điện thoại, dây chuyền, túi xách…
Đáng thương nhất vẫn là sinh viên, học sinh và công nhân. Cha mẹ phải chắt chiu mới mua được chiếc xe cho con đi học xa nhà; nhiều người còn đang trả góp. Với công nhân, chiếc xe là phương tiện mưu sinh.
Khi bị mất, không chỉ là mất tài sản mà còn mất cả kế sinh nhai.
Trong khi đó, tại nhiều quốc gia trong khu vực như Malaysia, Thái Lan, Indonesia, Singapore hay Campuchia, có thể dễ dàng nhận thấy một thực tế rất khác: ban đêm xe máy, ô tô để ngay trước nhà; ban ngày người dân dựng xe bên đường, thậm chí không khóa, và gần như không tồn tại các bãi giữ xe dày đặc như ở Việt Nam.
Việc cướp giật điện thoại, túi xách hay dây chuyền trên đường hầu như rất hiếm.
Điều đáng nói là các nước này không hề thiếu người nghèo, người thất nghiệp hay người nghiện ngập. Vậy vì sao trộm cắp, cướp giật lại không phổ biến?
Câu trả lời nằm ở cách quản lý từ gốc, chứ không phải ở số lượng cảnh sát hay mức độ tuần tra.
Ở nhiều nước, những tài sản dễ bị trộm như xe cộ, điện thoại, trang sức… gần như không thể tiêu thụ nếu không chứng minh được nguồn gốc hợp pháp. Khi mua bán các tài sản này, người bán phải xuất trình hóa đơn hoặc giấy tờ chứng minh quyền sở hữu.
Bất kỳ cá nhân hay cửa hàng nào mua đồ không rõ nguồn gốc đều bị xem là tiêu thụ tài sản phạm pháp, chịu án tù nặng, phạt tiền lớn, thậm chí bị rút giấy phép kinh doanh vĩnh viễn.
Chính vì không có nơi tiêu thụ, nên dù tài sản có bán rẻ đến đâu cũng không ai dám mua. Khi đầu ra bị chặn triệt để, hành vi trộm cắp tự nhiên giảm mạnh. Trộm không còn “đất sống”, nên cũng chẳng còn động lực để liều lĩnh phạm tội.
Như vậy, xã hội được giữ gìn trật tự không phải bằng việc chạy theo bắt từng vụ trộm, mà bằng hệ thống luật pháp rõ ràng, nghiêm minh và đánh thẳng vào gốc rễ của vấn đề.
Ngược lại, ở Việt Nam, cách tiếp cận chủ yếu vẫn là xử lý phần ngọn.
Công an phải liên tục truy bắt hết vụ này đến vụ khác, nhưng trộm cắp vẫn không giảm.
Xe chỉ cần sơ hở là mất, thậm chí để trong nhà vẫn bị cắt khóa. Người đi đường nghe điện thoại hay đeo trang sức luôn trong trạng thái nơm nớp lo sợ.
Lý do là vì tài sản trộm cắp vẫn dễ dàng tiêu thụ, mang lại lợi nhuận cao, rủi ro thấp.
Hình phạt chưa đủ sức răn đe, trong khi việc quản lý thị trường mua bán tài sản cũ còn lỏng lẻo. Trộm cắp vì thế không bị triệt tiêu mà chỉ “mọc chỗ này, lan chỗ khác”.
Muốn xã hội an toàn hơn, không thể chỉ tăng quân số hay tuần tra dày đặc, mà cần cải cách luật pháp và cơ chế quản lý tài sản: kiểm soát chặt đầu ra của đồ gian, xử lý nghiêm người tiêu thụ, và đặt trách nhiệm rõ ràng lên các cơ sở mua bán. Khi lợi ích phạm tội bị triệt tiêu, tội phạm tự khắc giảm.
Một xã hội yên bình không đến từ việc bắt nhiều người hơn, mà đến từ việc khiến người ta không còn lý do để phạm tội.
Aucun commentaire:
Enregistrer un commentaire